Εκατό χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη δημιουργία ενός από τα σημαντικότερα βιομηχανικά μνημεία του Αμπελώνα. Ο ιστορικός Μύλος της οικογένειας Χρυσοβέργη – γνωστός ως Μύλος του Κιρκιλή – στέκει ακόμη περήφανος, πέτρινος, επιβλητικός, κουβαλώντας έναν αιώνα ιστορίας.
Οι Κιρκιλήδες υπήρξαν μεγάλοι γαιοκτήμονες της περιοχής, με πάνω από χίλια στρέμματα στον κάμπο. Ανάμεσα στα κτήματά τους ξεχώριζε και ο Μύλος, που κτίστηκε το 1926 από τον Χαράλαμπο Χρυσοβέργη. Σε μια εποχή με ελάχιστα τεχνικά μέσα, η κατασκευή του υπήρξε άθλος. Η πέτρα μεταφέρθηκε με κάρα από τα νταμάρια της περιοχής του Τυρνάβου και το αποτέλεσμα ήταν ένα αρχιτεκτονικό κόσμημα που για σχεδόν έναν αιώνα προσέφερε ψωμί και οικονομική ανάσα σε ολόκληρη την περιοχή.
Το συγκρότημα εκτείνεται σε περίπου 2.100 τ.μ., με επιφάνεια κεντρικού κτιρίου 690 τ.μ. και βοηθητικά κτίρια 510 τ.μ. Το διώροφο – σχεδόν τριώροφο – κτίσμα συνδυάζει αρμονικά την πέτρα, το συμπαγές τούβλο και τον χειροποίητο πλίνθο, που παρά το πέρασμα των δεκαετιών διατηρείται σε εξαιρετική κατάσταση.
Στο εσωτερικό του σώζονται ακόμη οι μηχανισμοί παραγωγής: ένας γερμανικός κύλινδρος πριν το 1926 και ένας ρωσικός από το 1950. Οι μηχανές λειτούργησαν αρχικά με πετρέλαιο έως το 1955 και στη συνέχεια με ηλεκτρικό ρεύμα. Στο πίσω μέρος διατηρείται ένα ογκώδες, απαρχαιωμένο σύστημα άντλησης νερού. Ο Μύλος απασχολούσε δέκα εργαζόμενους, που δούλευαν 12 ώρες ημερησίως, παράγοντας έως και 18 τόνους αλεύρι.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί ο επιβλητικός περιστερώνας, ένα εξαιρετικό δείγμα λαϊκής αρχιτεκτονικής. Ψηλό κτίσμα με φωλιές και στους τέσσερις τοίχους, φιλοξενούσε κάποτε έως και 2.000 περιστέρια – ο μεγαλύτερος σε επίπεδο Θεσσαλίας.
Ο Μύλος δεν ήταν απλώς μια επιχείρηση. Υπήρξε στήριγμα για δεκάδες οικογένειες, ιδιαίτερα σε δύσκολες περιόδους όπως ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, προσφέροντας αλεύρι και ζωοτροφές. Η συμβολή του στην οικονομική ζωή του Αμπελώνα και ολόκληρου του νομού Λάρισας ήταν καθοριστική.
Το 2002, ύστερα από πρωτοβουλία του Δήμου Αμπελώνα, της Περιφέρειας Θεσσαλίας και απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού, το συγκρότημα χαρακτηρίστηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Είχαν διατυπωθεί μάλιστα προτάσεις για τη μετατροπή του σε πολιτιστικό κέντρο, με Λαογραφικό Μουσείο, αίθουσες εκδηλώσεων, θεατρικό χώρο, εργαστήρια και θερινό κινηματογράφο – στα πρότυπα του Μύλου του Παππά στη Λάρισα.
Ωστόσο, παρά τη μεγάλη ιστορική και αρχιτεκτονική του αξία, το μνημείο παραμένει σήμερα στην εγκατάλειψη. Ο σημερινός ιδιοκτήτης, Χαράλαμπος (Μπάμπης) Χρυσοβέργης, εκφράζει την επιθυμία να αξιοποιηθεί το συγκρότημα, προτρέποντας τη δημοτική αρχή να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε να διασωθεί και να αποκτήσει νέα ζωή.
Ο Μύλος του Κιρκιλή δεν είναι απλώς ένα παλιό κτίριο. Είναι φορέας μνήμης, τεχνικού πολιτισμού και τοπόσημο του Αμπελώνα. Στα 100 του χρόνια, ζητά όχι μόνο να τιμηθεί, αλλά και να σωθεί πριν η φθορά του χρόνου γίνει οριστική.
👉 Πάτα την εικόνα για να μεταφερθείς στη σελίδα μας στο Facebook
📢 Για πλήρη ενημέρωση με περισσότερες φωτογραφίες και ρεπορτάζ.
📰 Ειδήσεις από Τύρναβο, Αμπελώνα και Νομό Λάρισας
Η καθημερινή σας ενημέρωση με αξιοπιστία και τοπικό ενδιαφέρον.
